Rowerem do pracy, a komórki starzeją się wolniej. Nowe badanie na 225 tys. osób
Metryka mówi jedno, organizm – czasem coś zupełnie innego. Naukowcy od lat szukają sposobów, by zmierzyć tzw. wiek biologiczny, czyli to, jak „zużyte” są nasze komórki. Najnowsza analiza danych ponad 225 tysięcy osób z brytyjskiego UK Biobank sugeruje, że jednym z prostszych sposobów na spowolnienie tego zegara może być… codzienna droga do pracy na rowerze.
Co sprawdzali badacze?
Uczestników podzielono według sposobu, w jaki dojeżdżali do pracy. Wyróżniono pięć grup: osoby dojeżdżające pasywnie (np. samochodem), chodzące pieszo, łączące spacer z innym środkiem transportu, jeżdżące rowerem oraz łączące rower z innym środkiem transportu, np. pociągiem.
Następnie przeanalizowano próbki DNA. Kluczowym wskaźnikiem była długość telomerów w białych krwinkach. Telomery to „zakończenia” chromosomów, które z każdym podziałem komórki stopniowo się skracają – dlatego uznaje się je za jeden z markerów starzenia biologicznego. Na tej podstawie, wraz z innymi biomarkerami, badacze oszacowali, czy wiek biologiczny danej osoby jest wyższy, czy niższy od jej wieku kalendarzowego.
Rower wypadł najlepiej
Wynik jest czytelny: osoby, które dojeżdżały do pracy aktywnie, miały niższy wiek biologiczny niż ci, którzy pokonywali tę drogę bez wysiłku. Najsilniejszy związek ze spowolnionym starzeniem dotyczył właśnie rowerzystów.
Co ważne, zależność utrzymywała się po uwzględnieniu wielu czynników, które mogłyby zaburzać obraz: cech demograficznych, stylu życia, sytuacji społeczno-ekonomicznej oraz chorób współistniejących. Autorzy potwierdzili ją także w dodatkowych analizach wrażliwości.
Badacze piszą wprost, że zastąpienie samochodu rowerem w drodze do pracy może być prostą, tanią i oszczędzającą czas strategią, a sam rowerowy dojazd nazywają codziennym zachowaniem, które łatwo upowszechnić.
Dlaczego to ma znaczenie?
Wiek jest jednym z głównych czynników ryzyka chorób przewlekłych, a sam wiek kalendarzowy słabo oddaje rzeczywisty stan zdrowia. Z kolei brak ruchu to dobrze udokumentowany czynnik ryzyka otyłości, chorób serca i naczyń oraz kilku rodzajów nowotworów. Dojazd do pracy ma tę przewagę nad siłownią, że i tak trzeba go pokonać – nie wymaga więc wygospodarowania dodatkowego czasu.
To kolejne badanie, które pokazuje rower jako narzędzie profilaktyki, a nie tylko środek transportu czy sprzęt sportowy. Pisaliśmy już o tym, że regularna jazda wiąże się z lepszym nastrojem, sprawniejszą pamięcią i niższym ryzykiem przedwczesnej śmierci. Teraz do tej listy dochodzi wolniejsze starzenie się na poziomie komórkowym.
Uczciwie o ograniczeniach
Trzeba pamiętać, że to badanie obserwacyjne. Pokazuje silny związek między sposobem dojazdu a wiekiem biologicznym, ale samo w sobie nie dowodzi, że to rower bezpośrednio „odmładza”. Możliwe, że osoby jeżdżące rowerem różnią się od pozostałych także w sposób, którego nie udało się w pełni uwzględnić. Duża próba i liczne korekty sprawiają jednak, że wynik dobrze wpisuje się w szerszą wiedzę o korzyściach z regularnej aktywności fizycznej.
Jak zacząć, gdy za oknem jesień?
- Nie musisz jechać całej trasy. Badacze osobno analizowali osoby łączące rower z innym środkiem transportu, a aktywny dojazd ogólnie wiązał się z niższym wiekiem biologicznym. Rower na stację, dalej pociąg – to też się liczy.
- Zacznij od 1–2 dni w tygodniu. Regularność jest ważniejsza niż dystans.
- Zadbaj o widoczność. Sprawne oświetlenie przednie i tylne oraz elementy odblaskowe to podstawa po zmroku.
- Przygotuj sprzęt. Błotniki, opony z lepszym bieżnikiem i przegląd hamulców sprawią, że jesienne dojazdy będą bezpieczniejsze i przyjemniejsze.
- Ubierz się „na cebulkę”. Po kilku minutach jazdy robi się ciepło – lepiej warstwy, które łatwo zdjąć.
Każdy przejechany do pracy kilometr to inwestycja, która – jak sugerują badania – może procentować nie tylko kondycją, ale i wolniej tykającym zegarem biologicznym.
Przeczytaj też
- Kto dojeżdża rowerem do pracy, ma o 47% niższe ryzyko zgonu. Co mówią badania i jak wypadają Polacy?
- Rower poprawia nastrój i myślenie. Naukowcy przejrzeli 87 badań z 19 krajów
- 20 minut na rowerze i mózg pracuje inaczej. Naukowcy zajrzeli do ośrodka pamięci
